Nöroloji, sinir sistemi hastalıklarının tanı ve tedavisini yapan tıp dalıdır. Sinir sistemi; beyin, omurilik, periferik (çevresel) sinirler ve kasları kapsar. Bu nedenle nöroloji, çok geniş bir hastalık grubu ile ilgilenir.

Klinik Nörofizyoloji ise nörolojik hastalıklardan özellikle kas, çevresel sinir sistemi ve epilepsi hastalıklarında tanı ve tedaviye yardımcı olan bilim dalıdır.

Nöroloji Başlıca Hangi Hastalıklarla İlgilenir?

Beyinle İlgili Hastalıklar:

• İnme (Felç)
• Epilepsi (Sara hastalığı)
• Migren ve diğer baş ağrıları
• Parkinson hastalığı
• Alzheimer ve diğer demans türleri
• Multipl Skleroz (MS)
• Beyin tümörleri

Omurilik, Periferik Sinir ve Kas Hastalıkları:

• Nöropatiler (örn. diyabete bağlı sinir hasarları, karpal tünel sendromu)
• Kas ve sinir-kas kavşağı hastalıkları (miyopatiler, miyastenia gravis)
• Bel ve boyun fıtıklarına bağlı sinir basıları

Ayrıca nörolojide kronik migren, distoniler, blefarospazm, hemifasial spazm ve tortikollis gibi durumlarda alternatif tedavi uygulamaları da yapılabilmektedir.

Nörolojide Kullanılan Tanı Yöntemleri ve Testler

Nörolojik hastalıkların tanısı; ayrıntılı nörolojik muayene, görüntüleme yöntemleri (MR, BT) ve elektrofizyolojik testler ile konur.

Özellikle EMG ve EEG, nörolojide sık kullanılan iki temel testtir. Bu testler, uluslararası geçerliliğe sahip altın standart tanı yöntemleridir.

EMG (Elektromiyografi)

EMG, kasların ve sinirlerin elektriksel aktivitesini ölçen bir testtir. Sinirlerin kaslara elektrik sinyallerini düzgün iletip iletmediğini ve kasların bu sinyallere nasıl cevap verdiğini değerlendirir.

• Süre: 20–60 dakika (test bölgesine bağlı)

EMG Nasıl Yapılır?

• İnce bir iğne elektrot kas içine yerleştirilir (iğneli EMG)
• Sinir iletim hızını ölçmek için cilt yüzeyine elektrotlar konur (sinir iletim testi)

EMG Ne İşe Yarar?

• Sinir sıkışmaları (örn. karpal tünel sendromu)
• Kas hastalıkları (miyopatiler)
• Sinir kökü hasarları (bel-boyun fıtıkları)
• Periferik nöropatiler

İğne EMG’si (Needle EMG)

• İnce, steril bir iğne elektrot belirli kaslara batırılır.
• Hasta kasını gevşetip kasarken elektriksel aktivite kaydedilir.
• Her kas için birkaç saniyelik ölçüm yapılır.
• İşlem sırasında hafif batma hissi olabilir; nadiren hafif kas ağrısı veya morarma oluşabilir, 1–2 gün içinde geçer.

EMG Sonuçlarının Değerlendirilmesi

• Nöroloji uzmanı tarafından sinir ve kasların elektriksel yanıtları incelenir.
• Tanı netleştirilen durumlar:
  • Sinir sıkışması
  • Sinir-kas bağlantı hastalıkları (örn. Miyastenia Gravis)
  • Kas hastalıkları (örn. Miyopatiler)
  • Sinir kökü hasarları (örn. bel-boyun fıtığı)

EMG, radyasyon içermez. Kalp pili olan kişilerde önceden doktora bildirilmelidir. Test sonrası özel bir bakım gerekmez; normal aktivitelere dönülebilir.

EEG (Elektroensefalografi)

EEG, beynin elektriksel aktivitesini ölçen bir testtir.

EEG Nasıl Yapılır?

• Kafa derisine elektrotlar yerleştirilir ve beyin dalgaları bilgisayarda kaydedilir.
• Genellikle sessiz ve loş ışıklı bir odada yapılır.
• Saçların temiz ve kuru olması gerekir (jel, krem veya sprey kullanılmamalıdır).
• Testten önce kafein alınmamalıdır.
• Bazı durumlarda uykusuz EEG istenebilir.
• Kayıt sırasında beyin aktivitelerini tetiklemek için; derin nefes alma, yanıp sönen ışıklara bakma gibi küçük uyarılar yapılabilir.
• EEG kayıtları nöroloji uzmanı tarafından analiz edilerek raporlanır.

EEG Ne İşe Yarar?

• Epilepsi (sara) tanısında en önemli testtir.
• Uyku bozuklukları, ensefalopati ve bazı bilinç değişikliklerinde de kullanılır.
• Ağrısız ve zararsızdır, radyasyon içermez.
• Yetişkinlerde, çocuklarda ve bebeklerde uygulanabilir.
• Beyin fonksiyonları hakkında gerçek zamanlı bilgi verir.