Geriatri (Yaşlılık Hekimliği), 65 yaş ve üzerindeki hastalarla bütüncül bir bakış açısıyla ilgilenen bir tıp dalıdır. Bu alanda uzmanlaşan hekimler, koruyucu hekimlik uygulamalarını, tanı ve tedaviyi, hasta takibini ve diğer tıp branşlarıyla koordinasyonu yürütür. Modern sağlık altyapısına sahip ülkelerde, kronik hastalığı olsun ya da olmasın, yaşlıların ilk başvurduğu ve rutin takiplerini yaptırdığı bölüm geriatridir.

Niçin Geriatri?

• Nüfus yaşlanmakta ve yaşam süresi uzamaktadır.
• Hedef, sağlıklı yaşlanmayı desteklemek, mevcut sağlığı korumak, hastalıkları tedavi etmek ve yaşam kalitesini iyileştirmektir.

Yaşlılıkta Sağlık Önemlidir

• Yaşlılıkta hastalık riski artar.
• Hastalık belirtileri, diğer yaş gruplarına göre farklılık gösterir.
• İlaçların yan etkilerine ve etkileşimlerine karşı hassasiyet artar.
• Hastalıklar daha hızlı ve kötü seyredebilir.
• Hekim-hasta yakını işbirliği daha kritik hale gelir.

Geriatrinin Önemi

Geriatri, yaşlı hastaların sağlık problemlerinin mümkünse tek bir merkezde çözülmesini veya çözümde branşlar arasında koordinasyonu sağlayan bilim dalıdır. Geriatri uzmanı hekimler, yaşlılık dönemi hastalıklarına ve yaşam kalitesinin artırılmasına odaklanır.

• Sağlık sorunlarının yaşa bağlı mı yoksa hastalık kaynaklı mı olduğunu değerlendirir.
• Hastalık ortaya çıkmadan önleyici tedaviler planlayabilir.

Sıklıkla Gözden Kaçabilen Yaşlılık Hastalıkları

Geriatri, özellikle şu sorunların tedavi ve önlenmesinde etkilidir:

• Depresyon
• Erken evre demans (bunama)
• İdrar kaçırma (inkontinans)
• Uyku bozuklukları
• Beslenme bozukluğu
• Kas erimesi (sarkopeni)
• Kas-eklem rahatsızlıkları

Hastanın tıbbi, sosyal ve günlük yaşam öyküsü alındıktan sonra kapsamlı bir fizik muayene yapılır. Yaşlının yaşam şartları, kaygıları, beklentileri ve bağımsızlık durumu değerlendirilir. Bu süreçte yaşlılar için özel olarak düzenlenmiş testler kullanılır.

Geriatri hekimi, nöroloji, üroloji, fizik tedavi, diyetisyen ve klinik psikologlarla birlikte çalışarak bütüncül bir değerlendirme yapar; çünkü zihin, beden ve ruh sağlığı bir bütündür.

Kimler Başvurabilir?

65 yaş ve üzerindeki tüm bireyler geriatri bölümüne başvurabilir:

• Şeker, tansiyon, kolesterol yüksekliği, guatr, böbrek hastalığı, mide-barsak sorunları, kan hastalıkları, kemik erimesi gibi dahili hastalığı olanlar
• Birden fazla hastalığı bulunan ve çok sayıda ilaç kullananlar
• Beslenme bozukluğu, unutkanlık, uykusuzluk, sık düşme, denge kaybı, idrar kaçırma gibi şikayetleri olanlar

Sağlıklı yaşlanmak isteyen herkes geriatri bölümüne başvurabilir.

Geriatri ile Sağlıklı Yaşlanma

Geriatri hekimleri, hastalara sağlıklı yaşlanma konusunda rehberlik yapar:

• Yaşam tarzı değişiklikleri önerir
• Yıllık tetkik ve taramaları (kanser, kemik erimesi vb.) planlar
• Koruyucu aşılar hakkında bilgi verir

Ayrıca, açıklanamayan şikayetler (kilo kaybı, kansızlık, laboratuvar bulgularında bozukluk gibi) de geriatri bölümünde detaylı şekilde araştırılır ve tedavi edilir.