Ankara Özel Yüzüncü Yıl Hastanesi

Özel 100. Yıl Hastanesi olarak Ankara’da çok branşlı sağlık hizmeti, deneyimli hekim kadromuz ve hasta odaklı yaklaşımımızla sağlığınız için buradayız.

İletişim

0 (312) 284 54 00

Çağrı merkezi

Muhsin Yazıcıoğlu Caddesi No:54 Balgat Çankaya / Ankara

Yeterince D Vitamini Alıyor Musunuz?

D Vitamini Nedir Ne Değildir?

Doç. Dr. Metin Işık Yazdı:


D Vitamini Nedir?

D vitamini, hem yetişkin hem de çocuk sağlığı için gerekli olan vitaminler arasında yer almaktadır. D vitamini eksikliğinde hem yetişkinlerde hem de çocuklarda çeşitli sağlık sorunları ortaya çıkabilir. Bu nedenle vitamin seviyelerinin istenilen düzeyde olması çok önemlidir.

Tıp dilinde kalsiferol denilen, yağda çözünen, karaciğerde ve yağ dokuda depolanan vitamin çeşitlerinden biridir. D2 ve D3 olarak iki tipe ayrılmaktadır. Güneşten ve besinlerden alınan D vitamini, karaciğerde ve böbrekte değişime uğrayarak daha etkili bir kimyasala dönüşmektedir.


D Vitamini Eksikliği Belirtileri

D vitamini eksikliği, vücudun tüm sistemlerini etkiler ve pek çok hastalığa davetiye çıkarır. Günümüz yaşam koşulları, kapalı ortamlarda çalışmak, açık hava aktivitelerini yeterince gerçekleştirmemek ve yetersiz beslenme D vitamini eksikliğini artırmaktadır.

D vitamini eksikliği belirtileri şunlardır:

  • Genel vücut ağrısı
  • Yorgunluk
  • Yürümekte zorlanma (denge problemi)
  • Kemik ağrısı
  • Kuvvet kaybı
  • Saç dökülmesi
  • Baş ağrısı
  • Depresyon
  • Değişken ruh hali
  • Uykusuzluk
  • Eklemlerde ve parmaklarda ağrı
  • Gözaltı morlukları
  • Aşırı terleme
  • Kilo vermekte güçlük
  • Sürekli üşüme ve çabuk yorulma

D Vitamini Eksikliği Nedenleri

D vitamini eksikliği aşağıdaki durumlarda ortaya çıkabilir:

  • D vitamini açısından zengin ürünleri tüketmemek
  • D vitamininin böbrek ve karaciğer tarafından işlenememesi
  • D vitamini atılımının azalması
  • Genetik hastalıklar
  • UVB güneş ışığında yeterli zaman harcanmaması

D Vitamini Eksikliğinde Neler Olur?

Yetersiz güneşlenme ve doğal besinlerde az miktarda D vitamini bulunması eksikliğin sık görülme sebeplerindendir.

Olası etkiler:

  • Erişkinlerde osteomalazi denilen kemik hastalığı
  • Kas ve kemik ağrıları, kırık riski artışı
  • Bebeklerde büyüme gecikmesi, kas güçsüzlüğü, raşitizm
  • Kemik uzaması ve güçlenmesi gerçekleşmeyebilir
  • Bağışıklık sisteminde zayıflık
  • Obeziteye zemin hazırlama
  • Uyku bozuklukları
  • Alzheimer risk artışı
  • Kronik yorgunluk
  • Alerjik hastalıklar, kanser ve romatizmal hastalıklar

D Vitamini Eksikliği Hangi Hastalıklara Yol Açar?

Eksiklik; kanser, kronik yorgunluk, diyabet, hipertansiyon, depresyon, alerji, romatizma, kalp hastalıkları gibi sorunlara yol açabilir.

Özellikle:

  • Şeker ve kalp hastalıkları: Felç, kalbe bağlı ölüm riski, yüksek tansiyon
  • Kanser: Meme, akciğer, kalın bağırsak ve prostat kanseri riski artar. D vitamini hücre bölünmesini düzenleyerek kanser hücrelerinin çoğalmasını engeller.

Hamilelikte D Vitamini Eksikliği

Anne ve bebek sağlığı için kritik öneme sahiptir. Eksiklik:

  • Bebeğin kemiklerinde yumuşama ve zayıflık
  • Kas zayıflığı, bıngıldak kapanmaması, diş çıkmasında zayıflık
  • Gebelik zehirlenmesi (preeklamsi/eklamsi) riskinde artış
  • Yorgunluk, kas ve kemik ağrıları
  • Gebelik şekeri ve kemik erimesi
  • Sezaryen doğum oranında artış

Takviye önerisi: 12. haftadan itibaren başlanmalı, emzirme dönemi 6. aya kadar sürdürülmeli.


Risk Altındaki Kişiler

  • Açık tenliler
  • Yaşlılar
  • Diyabet hastaları
  • Kapalı ortamlarda çalışanlar
  • Yüksek faktörlü güneş koruyucu kullananlar
  • Böbrek ve karaciğer hastaları
  • Beslenme bozukluğu olanlar
  • Mide ameliyatı geçirenler
  • Gebelik ve emzirme dönemi
  • Epilepsi ilacı kullananlar
  • Kortizon kullananlar
  • Çölyak hastalığı olanlar

D Vitamini Seviyesi ve Günlük İhtiyaç

  • Seviyesi: 50–70 ng/ml
  • Günlük ihtiyacı:
    • 0–1 yaş: 400 IU
    • 1 yaş üstü: 600 IU
    • 70 yaş üstü: artış gösterir

D Vitamini Faydaları

  • Kas ve kemik sağlığı: Fosfor ve kalsiyumu dengeler, düşme riskini azaltır
  • Diyabet: Tip 1 ve 2 diyabet riskini düşürür
  • Bağışıklık sistemi: Hastalıklara karşı korur
  • Kalp sağlığı: Yüksek tansiyon ve kalp hastalıklarına karşı korur

D Vitamini Kaynakları

Güneş: Vücudun %95 D vitamini ihtiyacı güneşten sağlanır. Doğrudan cilt teması gereklidir.

Besinler:

  • Somon, uskumru, ton balığı, sardalye
  • Süt ve süt ürünleri
  • Yumurta
  • Portakal suyu
  • Tavuk ciğeri
  • Balık yağı
  • Tahıl ürünleri
  • Yonca, ısırgan otu, maydanoz

Yüksek D Vitamini Seviyesinin Zararları

  • Doku ve eklem kireçlenmesi
  • Böbrek taşı ve hasarı
  • Hipertansiyon
  • Kanda kalsiyum yükselmesi

Toksisite belirtileri:

  • Kemik ağrıları, sersemlik, ağız kuruluğu
  • Kabızlık, baş ağrısı, susuzluk
  • Kas ağrısı, iştahsızlık, mide bulantısı, kusma
  • Düzensiz kalp atışı
  • Kronik toksisite: kaşıntı, cinsel isteksizlik, psikiyatrik problemler

Not: Güneş ışınları D vitamini fazlalığını yok ettiği için güneşlenme ile zehirlenme oluşmaz.

Whatsapp Randevu